CRUKS vs. Glücksspielstaatsvertrag: Het cruciale verschil voor Duitse spelers

Het belangrijkste verschil is geografisch: CRUKS is het centrale uitsluitingssysteem van Nederland, terwijl het Glücksspielstaatsvertrag 2021 het wettelijke kader in Duitsland vormt. Een uitsluiting in CRUKS is niet automatisch van kracht in Duitsland en vice versa. De systemen van de Kansspelautoriteit en de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) zijn technisch en juridisch gescheiden. Duitse spelers vallen uitsluitend onder het GlüStV 2021 und de OASIS-database.

Fundamentele definities: Wat zijn CRUKS en het Glücksspielstaatsvertrag?

Om de begrippen CRUKS en het Glücksspielstaatsvertrag te kunnen plaatsen, moet men de geografische und juridische scheiding begrijpen. Spelers komen deze termen tegen omdat internationale aanbieders vaak licenties hebben in meerdere Europese markten. De aanname dat er één uniform Europees systeem bestaat, is onjuist. Het gaat om twee onafhankelijke nationale regelgevingskaders.

CRUKS: Het Nederlandse centrale systeem

CRUKS staat voor „Centraal Register Uitsluiting Kansspelen“. Het is het landelijke uitsluitingsregister voor spelers in Nederland. De Kansspelautoriteit, de Nederlandse toezichthouder op de kansspelen, beheert dit register. Haar taak is duidelijk: zij verplicht alle gelicentieerde aanbieders om de status van een speler te controleren voorafgaand aan de opening van een account of elke storting.

CRUKS heeft geen automatische werking in Duitsland. Wie in dit Nederlandse register staat, komt niet automatisch in het Duitse uitsluitingsregister terecht. De systemen zijn gescheiden, aangezien de Kansspelautoriteit en de Duitse autoriteiten geen realtime databaseverbinding onderhouden. Het beschermingsmechanisme is strikt gekoppeld aan de woonplaats en de licentie van de aanbieder. Wie zich in CRUKS registreert, wordt uitgesloten van alle legale online kansspelen in Nederland. De Kansspelautoriteit handhaaft dit als een centraal element van de bescherming van minderjarigen en verslavingspreventie.

Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 als Duitse wettelijke basis

Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 (GlüStV 2021) is de wet die de organisatie en bemiddeling van kansspelen in Duitsland opnieuw reguleert. Deze trad op 1 juli 2021 in werking en legde de basis voor de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL), die sinds januari 2023 als centrale toezichthouder optreedt. De doelstellingen zijn duidelijk gedefinieerd: bestrijding van gokverslaving, bescherming van jongeren, het kanaliseren van de speeldrift in geordende banen en het terugdringen van de zwarte markt.

Om deze doelen te erreichen, schrijft het Glücksspielstaatsvertrag 2021 technische maatregelen voor. Hiertoe behoort een centraal limietbestand dat een maandelijks stortingslimiet van 1.000 euro bij alle gelicentieerde aanbieders afdwingt. Daarnaast is er het spelersuitsluitingsregister OASIS. Spelers kunnen zichzelf registreren of worden op last van de autoriteiten uitgesloten. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder houdt hier streng toezicht op en verleent alleen licenties aan aanbieders die deze beschermingsmechanismen technisch implementeren.

De regelgevende keten is duidelijk: het Glücksspielstaatsvertrag 2021 machtigt de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder. Deze beheert de White List van toegestane aanbieders und legt sancties op bij overtredingen. Dit verschilt van het Nederlandse model, hoewel beide systemen vergelijkbare instrumenten zoals uitsluitingsregisters en stortingslimieten gebruiken.

Waarom de verwarring vaak ontstaat

De verwarring over het verschil tussen CRUKS en het Glücksspielstaatsvertrag ontstaat omdat veel internationale aanbieders licenties hebben in beide markten. Spelers zien bij de registratie vergelijkbare vragen over zelfuitsluiting en vermoeden een uniform Europees systeem. CRUKS en het Duitse uitsluitingsregister zijn echter nationale, op zichzelf staande oplossingen.

Een andere factor is de gelijkenis van de toezichtsstructuren. Net zoals de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder in Duitsland toezicht houdt op de naleving van het GlüStV 2021, doet de Kansspelautoriteit in Nederland dat voor de aldaar geldende wetgeving. Omdat beide autoriteiten vergelijkbare instrumenten gebruiken, zoals het limietbestand of uitsluitingsregisters, vervagen de grenzen in de perceptie van spelers. De juridische scheiding blijft echter bestaan: wie in Duitsland speelt, valt onder het GlüStV 2021 en het toezicht van de GGL, ongeacht een registratie in Nederland.

Jurisdictie en geografisch bereik vergeleken

Het belangrijkste verschil ligt in de geografische bevoegdheid. CRUKS is het centrale uitsluitingssysteem van Nederland, terwijl het GlüStV 2021 de wettelijke basis vormt voor Duitsland. Beide systemen beschermen spelers, maar opereren onafhankelijk van elkaar. Een uitsluiting in het ene land leidt niet automatisch tot een uitsluiting in het andere, omdat de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder en de Kansspelautoriteit geen realtime databaseverbinding onderhouden.

Toepassingsgebied van het Glücksspielstaatsvertrag 2021

Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 (GlüStV 2021) is het centrale regelgevende kader voor openbare kansspelen in Duitsland. Het trad op 1 juli 2021 in werking en vormt de juridische basis voor de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL), die sinds januari 2023 als centrale toezichthouder fungeert. Het staatsverdrag wil de zwarte markt indammen door legale alternatieven voor virtuele gokkasten, online poker en sportweddenschappen onder strenge voorwaarden toe te staan.

Aanbieders hebben een vergunning van de GGL nodig om hun diensten in Duitsland aan te bieden. Die GGL beheert een zogenaamde White List met alle gelicentieerde aanbieders. Alleen deze exploitanten mogen legaal sportweddenschappen of gokkasten aanbieden aan spelers die in Duitsland wonen. De focus ligt op spelers- en jeugdbescherming en de preventie van verslaving en criminaliteit. Vanuit regelgevend oogpunt is het cruciaal dat het GlüStV 2021 specifieke maatregelen voorschrijft voor elke vorm van kansspel om recht te doen aan de individuele risico's ervan.

De rol van Nederland en de Kansspelautoriteit

Terwijl Duitsland het GlüStV implementeerde, reguleert de Kansspelautoriteit de kansspelmarkt in Nederland. Deze instantie is de Nederlandse tegenhanger van de Duitse GGL en toezichthouder op de naleving van de Wet op de kansspelen (Wok). Een kerninstrument van de Nederlandse regulering is CRUKS (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen), een centraal register voor uitsluiting van kansspelen.

CRUKS werkt vergelijkbaar met het Duitse OASIS-systeem, maar is strikt beperkt tot de Nederlandse markt. Aanbieders met een licentie van de Kansspelautoriteit moeten verplicht aangesloten zijn op CRUKS om uitgesloten spelers de toegang te weigeren. In tegenstelling tot de Duitse White List, die door de GGL wordt beheerd, dient CRUKS primair voor het handhaven van spelersuitsluitingen en niet voor het vermelden van gelicentieerde exploitanten voor de consument. De Kansspelautoriteit zorgt ervoor dat alleen conforme aanbieders actief zijn op de Nederlandse markt, waarbij de bescherming van spelers tegen verslavingsrisico's vooropstaat.

Grensoverschrijdend spelen en licentiëring

Een veelgestelde vraag betreft het spelen bij aanbieders met een buitenlandse licentie. Mogen Duitse spelers spelen bij Nederlandse aanbieders met een CRUKS-koppeling? Juridisch geldt: het Glücksspielstaatsvertrag 2021 verbietet het aanbieden van kansspelen aan spelers in Duitsland zonder Duitse vergunning. Een Nederlandse licentie van de Kansspelautoriteit vervangt de Duitse goedkeuring van de GGL niet.

Omgekeerd heeft een registratie in CRUKS geen directe juridische gevolgen in Duitsland. Omdat er geen automatische gegevensoverdracht plaatsvindt tussen CRUKS en het Duitse uitsluitingsregister (OASIS), leidt een zelfuitsluiting in Nederland niet tot een uitsluiting bij Duitse aanbieders op de White List. Spelers die sportweddenschappen of andere spellen spelen, vallen altijd onder de jurisdictie van hun woonland. Wie in Duitsland woont, valt onder het GlüStV 2021 en moet zich houden aan de voorschriften van de GGL, ongeacht of hij ook in Nederland geregistreerd staat. Deze scheiding voorkomt dat beschermingsmechanismen van het ene land automatisch in het andere land van kracht worden.

Spelen bij aanbieders zonder Duitse licentie brengt juridische risico's met zich mee en biedt geen toegang tot het Duitse spelersbeschermingssysteem. De GGL treedt actief op tegen illegale aanbiedingen om de zwarte markt verder in te dammen. Spelers moeten controleren of een aanbieder op de officiële White List van de GGL staat om binnen een beschermd, legaal kader te spelen.

Spelersuitsluitingssystemen: CRUKS vs. het Duitse uitsluitingsregister (OASIS)

Het verschil ligt in de geografische bevoegdheid en de respectievelijke nationale toezichthouders, nicht in de basisfunctie als instrument voor spelersbescherming. CRUKS is het centrale uitsluitingsregister van Nederland onder toezicht van de Kansspelautoriteit. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 regelt in Duitsland het uitsluitingsregister (OASIS), dat wordt beheerd door de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder. Een uitsluiting in het ene land leidt niet automatisch tot een uitsluiting in het andere, aangezien het om juridisch onafhankelijke systemen gaat.

Werking van CRUKS in Nederland

CRUKS (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) fungeert in Nederland als centraal register voor de uitsluiting van kansspeldeelnemers. De Kansspelautoriteit, de Nederlandse toezichthouder, beheert dit systeem om spelers te beschermen tegen de risico's van gokverslaving en om de bescherming van minderjarigen te handhaven. In tegenstelling tot decentrale oplossingen bij individuele aanbieders is de registratie in CRUKS aanbiederoverstijgend effectief. Zodra een speler zichzelf uitsluit of door derden wordt uitgesloten, krijgen alle gelicentieerde aanbieders in Nederland die online casinospellen, sportweddenschappen of poker aanbieden, toegang tot deze gegevens.

De controle vindt in realtime plaats. Voordat een speler aan een spel kan deelnemen of een storting kan doen, moet de aanbieder de identiteit van de gebruiker controleren in het CRUKS-register. Als er een uitsluiting is geregistreerd, wordt de toegang onmiddellijk geblokkeerd. Dit systeem zorgt ervoor dat een eenmaal opgelegde uitsluiting niet kan worden omzeild door over te stappen naar een andere gelicentieerde aanbieder. De Kansspelautoriteit houdt streng toezicht op de naleving van deze plicht. Overtredingen kunnen leiden tot hoge boetes of het intrekken van de licentie. CRUKS is specifiek ontworpen voor de Nederlandse markt en heeft geen directe technische interface met het Duitse uitsluitingsregister.

Het Duitse uitsluitingsregister und OASIS

In Deutschland is met de inwerkingtreding van het Glücksspielstaatsvertrag 2021 (GlüStV 2021) de voormalige decentrale structuur van uitsluitingssystemen vervangen door eine centrale oplossing: OASIS (Online Abfrage System für Spielsperren). De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL), die haar operationele werkzaamheden in Sachsen-Anhalt is gestart, is verantwoordelijk voor het beheer en de handhaving van dit uitsluitingsregister. Het GlüStV 2021 verplicht alle vergunninghouders voor online casinospellen, virtuele gokkasten, online poker en sportweddenschappen om op dit centrale systeem aangesloten te zijn.

Het uitsluitingsregister omvat niet alleen de online sector, maar is uitgebreid om ook speelhallen, horecagelegenheden met kansspelautomaten en wedkantoren te omvatten. Dit creëert een alomvattend beschermingsschild dat de bescherming van minderjarigen en de preventie van gokverslaving over alle verkoopkanalen heen garandeert. Een belangrijk element naast het uitsluitingsregister is het limietbestand. Volgens de richtlijnen van het GlüStV 2021 geldt er een aanbiederoverstijgend stortingslimiet van maximaal 1.000 euro per maand. Het limietbestand dient om dit limiet te bewaken, zodat spelers de limiet niet kunnen omzeilen door hun stortingen over meerdere aanbieders te verdelen. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder zorgt ervoor dat de technische interfaces (safe-servers) van de aanbieders correct communiceren met het uitsluitingsregister en het limietbestand.

Automatische uitsluiting en gegevensvergelijking

Een veelgestelde vraag betreft de automatisering van de uitsluitingsmechanismen: worden spelers automatisch uitgesloten als ze limieten overschrijden? Het antwoord is genuanceerd. Het overschrijden van de maandelijkse stortingslimiet van 1.000 euro leidt niet tot een permanente uitsluiting in het uitsluitingsregister, maar blokkeert enkel verdere stortingen bij alle gelicentieerde aanbieders totdat de volgende maandcyclus begint. Het limietbestand werkt hier als een technische barriëre, niet als een administratieve uitsluiting.

Een daadwerkelijke registratie in het uitsluitingsregister (OASIS) vindt daarentegen meestal plaats op verzoek van de speler zelf (zelfuitsluiting) of op last van de autoriteiten bij het vermoeden van gokverslaving of gevaar voor derden. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 schrijft voor dat de uitsluiting van geregistreerde spelers moet worden gewaarborgd door identificatie en authenticatie, evenals door vergelijking met het uitsluitingsregister. Er is geen automatische, grensoverschrijdende uitsluiting tussen CRUKS en OASIS. Een speler die in Nederland in CRUKS is geregistreerd, kan in Duitsland blijven spelen, mits hij daar niet ook een uitsluiting heeft aangevraagd, en vice versa.

Vanuit regelgevend oogpunt is dit gebrek aan automatische gegevensuitwisseling tussen de Kansspelautoriteit en de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder een bewuste beslissing, gebaseerd op de soeveriniteit van de nationale rechtsordes. Spelers moeten daarom in elk land afzonderlijk voor hun spelersbescherming zorgen. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder publiceert bovendien een "White List" waarop alle legale aanbieders in Duitsland staan vermeld, wat de oriëntatie vergemakkelijkt voor spelers die zich willen houden aan de voorschriften van het Glücksspielstaatsvertrag 2021.

Toezichthouders: GGL en Kansspelautoriteit in detail

Het verschil is te zien in de bevoegde toezichthoudende autoriteiten. Terwijl de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) in Duitsland toezicht houdt op de naleving van het GlüStV 2021, fungeert de Kansspelautoriteit in Nederland als tegenhanger. Beide instanties beheren nationale uitsluitingssystemen (respectievelijk OASIS en CRUKS), die echter juridisch geïsoleerd zijn en geen geautomatiseerde, grensoverschrijdende gegevensuitwisseling voor spelersuitsluitingen uitvoeren.

Taken van de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL)

De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) is de centrale toezichthoudende instantie voor online kansspelen in Duitsland. Als publiekrechtelijk lichaam met rechtspersoonlijkheid, gevestigd in Saksen-Anhalt, is zij haar werkzaamheden stapsgewijs begonnen und sinds 1 januari 2023 volledig verantwoordelijk voor de deelstaatoverschrijdende taken. Haar oprichting was een direct gevolg van het Glücksspielstaatsvertrag 2021, dat voorzag in een uniforme regulering in plaats van de voorheen versnipperde bevoegdheden van de afzonderlijke deelstaten.

Tot de kerntaken van de GGL behoort het beheren van de zogenaamde White List. Deze lijst bevat alle aanbieders die een geldige vergunning hebben voor het organiseren van kansspelen op internet. Voor spelers is de White List het doorslaggevende criterium om legale aanbiedingen te identificeren. Alleen daar vermelde exploitanten mogen sportweddenschappen, online poker en virtuele gokkasten aanbieden in Duitsland. De GGL controleert streng of de aanbieders voldoen aan de technische vereisten, in het bijzonder de aansluiting op het limietbestand en het centrale uitsluitingsregister OASIS.

Een andere focus ligt auf de bestrijding van de zwarte markt. Het GlüStV 2021 is er expliciet op gericht om de verspreiding van illegale kansspelen tegen te gaan door een gecontroleerd, legaal aanbod te creëren. De GGL houdt actief toezicht op de markt en kan handhavend optreden bij overtredingen van de regels van het staatsverdrag, bijvoorbeeld op het gebied van jeugdbescherming of reclame. Dit omvat ook het toezicht op aanbieders van sportweddenschappen om de integriteit van de sportcompetitie te beschermen.

De Kansspelautoriteit als Nederlandse toezichthouder

In Nederland neemt de Kansspelautoriteit de rol op zich die in Duitsland aan de GGL toebehoort. Deze autoriteit is verantwoordelijk voor de vergunningverlening en het toezicht op de Nederlandse kansspelmarkt. Een centraal instrument van de Kansspelautoriteit is het afdwingen van deelname aan CRUKS (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen).

In tegenstelling tot de Duitse White List, die primair gelicentieerde aanbieders vermeldt, is CRUKS een puur uitsluitingsregister. De Kansspelautoriteit zorgt ervoor dat alle gelicentieerde exploitanten hun spelersgegevens in realtime vergelijken met CRUKS. Als een speler daar geregistreerd staat, wordt hem de toegang tot alle gelicentieerde goksites in Nederland geweigerd. Dit dient hetzelfde doel als het Duitse uitsluitingsregister: effectieve spelersbescherming en verslavingspreventie.

Terwijl de GGL haar bevoegdheid ontleent aan het Glücksspielstaatsvertrag 2021, is de macht van de Kansspelautoriteit gebaseerd op de Nederlandse Wet op de kansspelen (Wok). Beide autoriteiten werken volgens het principe van preventieve controle, maar de technische implementatie verschilt. De Nederlandse toezichthouder hecht veel waarde aan het onmiddellijke effect van de uitsluiting bij registratie, terwijl het Duitse systeem via OASIS een iets complexere structuur biedt met verschillende soorten uitsluitingen (aanbiederoverstijgend vs. intern bij de aanbieder).

Samenwerking en informatie-uitwisseling

Ondanks de geografische nabijheid en de vergelijkbare doelstellingen van het Glücksspielstaatsvertrag 2021 en de Nederlandse wetgeving, bestaat er geen automatische koppeling tussen de uitsluitingssystemen. De vraag of de GGL en de Kansspelautoriteit gegevens over spelersuitsluitingen uitwisselen, moet in de dagelijkse praktijk met een duidelijke "Nee" worden beantwoord. Een registratie in CRUKS leidt niet tot een automatische uitsluiting in de Duitse OASIS-database en vice versa.

Dit komt omdat CRUKS en het Duitse uitsluitingsregister nationale databases zijn die door verschillende wettelijke kaders worden beschermd. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 voorziet niet in een directe realtime vergelijking met buitenlandse uitsluitingsregisters. Hoewel er op EU-niveau initiatieven zijn voor betere samenwerking tegen de zwarte markt, verhinderen de wetgeving inzake gegevensbescherming en de soevereine rechtsordes momenteel een volledig geautomatiseerde uitwisseling van spelersgegevens tussen de GGL en de Kansspelautoriteit.

Voor aanbieders die op beide markten actief zijn, betekent dit een dubbele inspanning. Zij moeten ervoor zorgen dat hun systemen compatibel zijn met zowel de Duitse White List en OASIS als met CRUKS. Een speler die zichzelf in Duitsland uitsluit, kan in theorie blijven spelen op Nederlandse sites, tenzij hij daar ook een uitsluiting aanvraagt. Deze maas in de wet wordt vaak verkeerd begrepen; het is echter geen fout in het systeem, maar het resultaat van nationale bevoegdheden. De GGL concentreert zich op de naleving van de Duitse regels voor virtuele gokkasten en sportweddenschappen, terwijl de Kansspelautoriteit de Nederlandse markt in het oog houdt. Een harmonisatie van de uitsluitingssystemen over de landsgrenzen heen heeft tot dusver niet plaatsgevonden.

Spelersbeschermingsmaatregelen: Limieten, bonusvoorwaarden en zelfcontrole

Het verschil is te zien in de technische implementatie van spelerslimieten en bonusmechanismen, hoewel beide systemen dezelfde beschermingsgedachte nastreven. Terwijl het Duitse Glücksspielstaatsvertrag 2021 een star, aanbiederoverstijgend stortingslimiet van 1.000 euro per maand afdwingt via het centrale limietbestand, richt het Nederlandse CRUKS-register van de Kansspelautoriteit zich primair op de totale uitsluiting van het spel. Beide mechanismen dienen de bescherming van minderjarigen en verslavingspreventie, maar opereren in geïsoleerde dataruimtes zonder automatische grensoverschrijdende synchronisatie.

Stortingslimieten en het limietbestand in Duitsland

Binnen het Duitse regelgevingskader is het financiële risicobeheer streng gestandaardiseerd. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 (GlüStV) schrijft voor dat voor alle spelers op internet een individueel stortingslimiet geldt, dat in principe niet hoger mag zijn dan 1.000 euro per maand. Deze bovengrens is niet onderhandelbaar en bindt alle gelicentieerde aanbieders in gelijke mate. Voor de technische handhaving van dit aanbiederoverstijgende limiet beheert de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) een centraal limietbestand.

Elke gelicentieerde organisator van virtuele gokkasten, online poker of sportweddenschappen moet zijn systemen op dit bestand aansluiten. Voordat een storting wordt geaccepteerd, controleert de aanbieder in realtime of het maandelijkse tegoed van de speler nog voldoende is. Deze architectuur voorkomt effectief dat spelers hun verlieslimieten omzeilen door meerdere platforms te gebruiken. Tegelijkertijd is het voormalige centrale uitsluitingsregister uitgebreid om ook speelhallen en horecagelegenheden met kansspelautomaten te omvatten, wat het bereik van de spelersbescherming in Duitsland aanzienlijk vergroot. Vanuit regelgevend oogpunt vormt het limietbestand dus de technische ruggengraat die de in het GlüStV gedefinieerde financiële beschermingsbarriëres operationaliseert en de integriteit van de legale markt ten opzichte van de zwarte markt versterkt.

Bonusvoorwaarden en rondspeelvoorwaarden vergeleken

Een vaak over het hoofd gezien, maar voor spelers cruciaal verschil tussen de Duitse en Nederlandse markt betreft de bonusvoorwaarden. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 bevat geen expliciete wettelijke richtlijnen voor de hoogte of het type welkomstbonussen, maar de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder heeft in haar richtlijnen strenge eisen geformuleerd voor de transparantie en eerlijkheid van bonusaanbiedingen. In Duitsland zijn bonussen vaak gekoppeld aan strenge rondspeelvoorwaarden, die ervoor moeten zorgen dat ze niet worden misbruikt als middel om de stortingslimieten te omzeilen.

In Nederland daarentegen heeft de Kansspelautoriteit in 2023 strengere regels voor reclame en bonusaanbiedingen ingevoerd. Sinds die tijd is het aanbieders met een Nederlandse licentie verboden om gerichte bonusaanbiedingen te richten aan spelers tussen de 18 en 24 jaar. Bovendien moeten bonusvoorwaarden duidelijk en begrijpelijk zijn, en zijn er bovengrenzen voor de hoogte van welkomstbonussen om overmatige stimulering tot spelen te voorkomen. Hoewel CRUKS zelf geen bonusregels vastlegt, zorgt de toezichthouder ervoor dat bonusmechanismen de spelersbescherming niet ondermijnen. Voor Duitse spelers is het belangrijk om te weten: een bonus die op een Nederlandse site wordt aangeboden, valt niet onder Duits toezicht en kan daarom andere rondspeelvoorwaarden hebben dan een bonus bij een Duitse gelicentieerde aanbieder.

Zelflimitisering en uitsluiting in CRUKS

In Nederland houdt de Kansspelautoriteit toezicht op het centrale register voor uitsluiting van kansspelen, bekend als CRUKS (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen). In tegenstelling tot het Duitse limietbestand, dat primair stortingen maximeert, is CRUKS ontworpen als een puur uitsluitingssysteem. Spelers kunnen zichzelf registreren of op verzoek van derden in dit register laten opnemen, met als gevolg dat zij geen toegang meer hebben tot gelicentieerde online casino's, sportweddenschappen of fysieke speelhallen in Nederland.

De Kansspelautoriteit fungeert hierbij als het Nederlandse equivalent van de Duitse Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder. Terwijl de GGL in Duitsland zowel limieten als uitsluitingen (via OASIS) beheert, ligt de focus van de Nederlandse autoriteit sterk op het volledig verhinderen van de toegang tot het spel voor geregistreerde personen. Er is in CRUKS geen directe tegenhanger van de Duitse grens van 1.000 euro; in plaats daarvan staat de binaire beslissing "toegang toegestaan" of "toegang geweigerd" voorop. Dit onderscheid is cruciaal voor het begrijpen van het verschil tussen CRUKS and het Glücksspielstaatsvertrag: Duitsland zet in op gecontroleerde deelname met harde financiële limieten, Nederland kiest bij registratie in CRUKS voor totale uitsluiting van de legale markt.

Jeugdbescherming als gezamenlijk doel

Ondanks de verschillende technische instrumenten streven zowel het Glücksspielstaatsvertrag 2021 als de Nederlandse regelgeving onder toezicht van de Kansspelautoriteit het overkoepelende doel van jeugdbescherming na. In Duitsland wordt de deelname van minderjarigen aan kansspelen gewaarborgd door strenge identificatie- en authenticatieprocessen en vergelijking met het uitsluitingsregister. Het GlüStV verbietet expliciet de deelname van minderjarigen en verplicht organisatoren om ervoor te zorgen dat deze uitsluiting technisch en organisatorisch wordt geïmplementeerd.

Ook in Nederland is de bescherming van minderjarigen een steunpilaar van de licentievoorwaarden. De Kansspelautoriteit eist van alle aanbieders die onder het CRUKS-systeem vallen strenge leeftijdsverificatieprocedures. Het essentiële verschil ligt in de netwerkvorming: terwijl de Duitse Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder een White List beheert die openbaar toegankelijke, gelicentieerde aanbieders toont en zo transparantie voor consumenten creëert, richt het Nederlandse systeem zich sterker op de interne handhaving van spelersuitsluitingen. Beide systemen zijn erop gericht de ontwikkeling van gokverslaving te voorkomen en kwetsbare groepen, met name jongeren, te beschermen tegen de gevaren van kansspelen, waarbij de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder in Duitsland bovendien door het toezicht op het limietbestand een proactieve financiële controle-instantie vormt.

Gereguleerd spelaanbod: Virtuele gokkasten, poker en mobile gaming

Het verschil is te zien in de geografische bevoegdheid en de specifieke technische voorschriften voor het spelaanbod. Terwijl het Duitse Glücksspielstaatsvertrag 2021 strikte limieten voor virtuele gokkasten en online poker definieert, reguleert de Nederlandse wet deze categorieën onder toezicht van de Kansspelautoriteit. Beide systemen zijn gericht op spelersbescherming, maar opereren in afzonderlijke jurisdicties zonder automatische gegevensoverdracht van de uitsluitingsregisters.

Virtuele gokkasten volgens het GlüStV 2021

Virtuele gokkasten, gedefinieerd als internetgebaseerde replica's van fysieke kansspelautomaten, zijn in Duitsland onderworpen aan de strengste eisen van het Glücksspielstaatsvertrag 2021. Sinds de inwerkingtreding van het verdrag op 1 juli 2021 zijn deze spellen onder restrictieve voorwaarden toegestaan om een legaal alternatief voor de zwarte markt te bieden. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) houdt toezicht op de naleving van deze regels, waaronder een maximale inzet van 1,00 € per spin en een minimale spelduur van vijf seconden.

Een centraal element is de technische koppeling met het OASIS-uitsluitingssysteem. Aanbieders moeten ervoor zorgen dat uitgesloten spelers door identificatie en authenticatie worden geweerd. Bovendien is het gelijktijdig spelen op meerdere online gokkasten verboden, wat wordt gecontroleerd door technische systemen zoals de "safe-server". In tegenstelling hiermee reguleert de Kansspelautoriteit in Nederland vergelijkbare spellen, waarbij het aldaar gebruikte uitsluitingsregister CRUKS geen directe interface heeft met het Duitse uitsluitingsregister. Spelers moeten zich daarom in elk land afzonderlijk registreren of laten uitsluiten.

Online poker en sportweddenschappen vergeleken

De regulering van online poker en sportweddenschappen vertoont duidelijke verschillen in de uitvoering tussen Duitsland en Nederland. In het Duitse rechtssysteem wordt online poker beschouwd als een spel zonder bankhouder, waarbij natuurlijke personen virtueel tegen elkaar strijden. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 staat deze vorm van poker toe, maar verbiedt casinospellen met een bankhouder (zoals roulette of blackjack) in de pure online variant, tenzij ze zijn ontworpen als live-uitzending.

Sportweddenschappen zijn eveneens toegestaan, maar vallen onder specifieke paragrafen van het GlüStV. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder heeft sinds januari 2023 de bevoegdheid voor de vergunningsprocedures van sportweddenschappen en online poker overgenomen. In Nederland daarentegen trekt de Kansspelautoriteit de licentieverlening breder. Een belangrijk verschil ligt in de toegang voor spelers: terwijl Duitse aanbieders verplicht aangesloten moeten zijn op de OASIS-database, maken Nederlandse licentiehouders gebruik van CRUKS. Een uitsluiting in het ene systeem leidt niet automatisch tot een uitsluiting in het andere, aangezien het om nationale databases gaat. Dit betekent dat een in Duitsland uitgesloten speler in theorie nog steeds toegang zou kunnen hebben tot Nederlandse platforms, mits hij daar niet ook is uitgesloten – wat echter in strijd kan zijn met de lokale wetgeving.

Mobile gaming en app-regulering

Een ander belangrijk aspect dat in de discussie over CRUKS en het GlüStV vaak onderbelicht blijft, is de regulering van mobile gaming. In Duitsland moeten alle gelicentieerde aanbieders ervoor zorgen dat hun mobiele applicaties (apps) of mobiele websites aan dezelfde strenge technische normen voldoen als de desktopversies. Dit betekent dat ook op de smartphone de limiet van 1.000 euro en de OASIS-uitsluiting in realtime moeten werken. De GGL controleert regelmatig de compliance van het mobiele aanbod.

In Nederland geldt iets vergelijkbaars: de Kansspelautoriteit eist dat mobiele toegang tot kansspelen even streng aan CRUKS is gekoppeld als de desktopplatforms. Omdat veel spelers tegenwoordig voornamelijk mobiel spelen, is de technische integratie van de uitsluitingssystemen in iOS- en Android-omgevingen cruciaal. Er is echter een verschil in de beschikbaarheid van apps: terwijl Duitse aanbieders vaak vanwege strenge richtlijnen van de app stores (Apple/Google) moeite hebben om hun apps rechtstreeks aan te bieden en daarom vaak uitwijken naar web-apps, is de Nederlandse markt hier soms flexibeler, solange de CRUKS-koppeling maar gegarandeerd is. Voor spelers betekent dit: het platform waarop ze spelen (desktop vs. mobiel) verandert niets aan de juridische bevoegdheid. Of u nu op de iPhone of de laptop speelt – in Duitsland geldt het GlüStV, in Nederland CRUKS.

Online casinospellen en live dealers

De categorie online casinospellen wordt in het Glücksspielstaatsvertrag 2021 gedifferentieerd benaderd. Het verdrag definieert deze als virtuele replica's van bankhouderspellen of als live-uitzendingen van fysiek uitgevoerte spellen. Terwijl pure virtuele tafelspellen zoals online roulette in Duitsland grotendeels restrictief worden behandeld, maken live dealer-aanbiedingen onder bepaalde voorwaarden deel uit van de toegestane markt, mits ze worden aangeboden door een gelicentieerde organisator.

De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder controleert hierbij streng de naleving van de technische veiligheidsnormen. Aanbieders moeten een safe-server beheren die te allen tijde elektronische controle mogelijk maakt. In Nederland staat de Kansspelautoriteit een breder scala aan online casino-inhoud toe. Het cruciale punt voor spelers is de herkomst van de licentie: een aanbieder met een Nederlandse licentie mag zijn diensten niet zonder Duitse vergunning op de Duitse markt aanbieden. Het bestaan van CRUKS verandert niets aan deze territoriale beperking. Spelers moeten altijd controleren of een aanbieder over een geldige vergunning van de GGL beschikt om binnen het kader van de Duitse spelersbescherming te spelen.

Betaalmethoden en transactieveiligheid

Een praktisch verschil dat spelers in het dagelijks leven direct raakt, is de beschikbaarheid van betaalmethoden. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 en de daaruit voortvloeiende richtlijnen van de GGL hebben het landschap van stortingen en uitbetalingen in Duitsland sterk veranderd. In tegenstelling hiermee heeft de Kansspelautoriteit in Nederland andere prioriteiten gesteld, wat leidt tot verschillende gebruikerservaringen.

Creditcardverbod en alternatieve methoden in Duitsland

Volgens de richtlijnen van de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) ter uitvoering van de spelersbescherming is het gebruik van creditcards zoals Visa en Mastercard voor goktransacties in Duitsland verboden. Deze maatregel dient ter bescherming van de speler om schuldenopbouw door gemakkelijk beschikbare kredietlimieten te voorkomen. In plaats daarvan moeten gelicentieerde aanbieders alternatieve betaalmethoden aanbieden zoals Sofortüberweisung, PayPal, Paysafecard of Klarna, die een directere controle over de uitgaven mogelijk maken.

Dit verbod is een van de meest zichtbare gevolgen van het GlüStV 2021 voor de eindconsument. Het dwingt spelers om bewuster met hun budget om te gaan, omdat er geen "onzichtbare" kredietlimieten meer gebruikt kunnen worden. De GGL houdt streng toezicht op de naleving van dit verbod. Aanbieders die toch creditcardbetalingen accepteren, riskeren hoge boetes of het intrekken van hun licentie.

Betaalmethoden op de Nederlandse markt

In Nederland is er geen algemeen verbod op creditcards voor goktransacties, hoewel de Kansspelautoriteit aanbieders aanmoedigt om verantwoordelijke betalingsopties te promoten. In plaats daarvan zijn lokale betaalmethoden zoals iDEAL daar zeer wijdverbreid. iDEAL is een Nederlands online banksysteem dat directe overboekingen van bank naar bank mogelijk maakt. Net als bij de Duitse Sofortüberweisungen biedt iDEAL een hoge mate van transparantie en veiligheid, omdat het geld rechtstreeks van de bankrekening wordt afgeschreven.

Voor spelers die op beide markten actief zijn, betekent dit een aanpassing van de vertrouwde betalingswegen. Wat in Duitsland via PayPal of Klarna verloopt, wordt in Nederland vaak via iDEAL of lokale banktransacties afgehandeld. Belangrijk is ook hier: de keuze van de betaalmethode heeft geen invloed op de juridische bevoegdheid. Zelfs als u met een Nederlandse methode betaalt op een site met een Duitse licentie, valt u onder het GlüStV 2021. Omgekeerd beschermt het gebruik van een Duitse betaalmethode op een Nederlandse site niet tegen de lokale regels en CRUKS.

Transactieveiligheid en witwaspreventie

Zowel de GGL als de Kansspelautoriteit hechten veel waarde aan de preventie van witwassen. Gelicentieerde aanbieders in beide landen moeten strenge Know-Your-Customer (KYC)-processen doorlopen. In Duitsland is dit geregeld via het GlüStV 2021 en de wet ter voorkoming van witwassen (GwG). Aanbieders moeten de identiteit van spelers verifiëren voordat grotere transacties worden toegestaan. De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder controleert of deze processen effectief zijn.

In Nederland gelden vergelijkbare voorschriften onder toezicht van de Kansspelautoriteit. Het verschil ligt vaak in de snelheid van de verificatie. Terwijl Duitse aanbieders vanwege de strenge OASIS- en limietbestandskoppeling vaak zeer snelle, geautomatiseerde verificatieprocessen hebben ontwikkeld, kunnen Nederlandse aanbieders afhankelijk van de implementatie van CRUKS en lokale bankstandaarden licht afwijkende processen hebben. Voor de speler betekent dit echter in beide gevallen: een hoge mate van veiligheid en bescherming tegen frauduleuze transacties, zolang men zich binnen de gelicentieerde markt begeeft.

De zwarte markt en de White List

Het verschil is te zien in de praktische handhaving, vooral door de respectievelijke lijsten van legale aanbieders. Terwijl de Nederlandse Kansspelautoriteit illegale sites actief blokkeert, beheert de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder in Duitsland een zogenaamde White List. Deze transparantie moet spelers beschermen tegen de zwarte markt door duidelijke, gelicentieerde alternatieven voor sportweddenschappen en virtuele gokkasten te tonen.

De White List van de GGL

De White List is een centraal instrument van het Duitse toezicht op kansspelen dat transparantie voor consumenten creëert. Het fungeert als het officiële register van alle aanbieders die een geldige vergunning hebben onder het Glücksspielstaatsvertrag 2021. Oorspronkelijk werd deze lijst tot eind 2022 beheerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Sport van de deelstaat Saksen-Anhalt. Sinds 1 januari 2023 heeft de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) deze taak overgenomen en beheert de lijst nu centraal.

Voor spelers is de White List cruciaal om legale aanbiedingen te identificeren. Alleen de daar vermelde exploitanten mogen virtuele gokkasten, online poker en sportweddenschappen aanbieden in Duitsland. De GGL zorgt ervoor dat deze aanbieders aan strenge eisen voldoen, waaronder de koppeling met het uitsluitingsregister OASIS en de naleving van stortingslimieten. Door de publicatie van de White List creëert de wetgever een legaal alternatief voor de zwarte markt, die vaak geen spelersbeschermingsmaatregelen biedt. De autoriteit werkt de lijst regelmatig bij om intrekkingen van licenties of nieuwe vergunningen tijdig weer te geven.

Bestrijding van de zwarte markt in Nederland

In Nederland hanteert de Kansspelautoriteit een andere aanpak om de zwarte markt in te dammen. Terwijl Duitsland primair inzet op transparantie via de White List, maakt de Nederlandse autoriteit gebruik van actieve blokkademaatregelen. De Kansspelautoriteit is het functionele equivalent van de Duitse GGL en houdt toezicht op de naleving van de Nederlandse kansspelwetgeving. Illegale aanbieders die geen licentie hebben maar wel de Nederlandse markt betreden, worden geïdentificeerd en hun domeinen worden geblokkeerd.

Deze proactieve interventie verschilt van de Duitse strategie, die meer gericht is op het kanaliseren van de vraag van spelers in geordende banen. De Kansspelautoriteit werkt nauw samen met internetproviders om de toegang tot niet-gelicentieerde platforms te blokkeren. Het doel is om de zwarte markt droog te leggen door illegale aanbiedingen technisch onbereikbaar te maken voor gebruikers uit Nederland. In tegenstelling hiermee leunt het Glücksspielstaatsvertrag 2021 sterker op de verplichting van aanbieders om zelf voor compliance te zorgen en op de voorlichting van spelers via de White List. Beide systemen zijn er echter op gericht de bescherming van minderjarigen en de integriteit van de markt te waarborgen.

Risico's van spelen zonder licentie

Spelen buiten de gereguleerde markten van het Glücksspielstaatsvertrag 2021 of CRUKS brengt aanzienlijke risico's met zich mee. Aanbieders op de zwarte markt staan onder geen enkel toezicht van de GGL of de Kansspelautoriteit. Dit betekent dat technische normen, zoals de maximale inzet van 1 euro per spin op gokkasten of de maandelijkse stortingslimieten, vaak niet worden nageleefd. Bovendien ontbreekt de koppeling met centrale uitsluitingssystemen zoals OASIS of CRUKS, wat de spelersbescherming ernstig verzwakt.

Een ander kritiek risico is het gebrek aan rechtsbescherming bij uitbetalingsproblemen. Bij gelicentieerde aanbieders kunnen spelers zich wenden tot de toezichthoudende autoriteiten; op de zwarte markt bestaat een dergelijke instantie niet. Frauduleuze praktijken komen hier vaker voor, omdat er geen regelmatige audits naar de eerlijkheid van de spellen plaatsvinden. Het Glücksspielstaatsvertrag 2021 verbiedt daarom niet alleen illegale kansspelen, maar ook de medewerking aan het betalingsverkeer voor deze aanbiedingen. Spelers moeten altijd controleren of een aanbieder op de White List van de GGL of de overeenkomstige Nederlandse lijst staat om deze risico's te vermijden. De evaluatie van het staatsverdrag laat bovendien zien dat de verspreiding van de zwarte markt een uitdaging blijft die met streng toezicht moet worden aangepakt.

Technische implementatie: Safe-server en gegevensintegriteit

Het wezenlijke verschil tussen CRUKS en het Glücksspielstaatsvertrag ligt in de technische infrastructuur van de handhaving. Terwijl Nederland inzet op het centrale register CRUKS, vereist het Duitse GlüStV 2021 de installatie van decentrale safe-servers bij elke aanbieder, die realtime gegevens doorsturen naar de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder. Dit architectonische verschil bepaalt hoe virtuele gokkasten worden gemonitord en hoe spelersgegevens in het uitsluitingsregister of het limietbestand worden ingevoerd, waarbij er geen directe technische koppeling bestaat tussen het Nederlandse CRUKS en het Duitse OASIS-systeem.

Safe-serververplichting in Duitsland

Een safe-server is een technisch monitoringsysteem dat elke gelicentieerde organisator van virtuele gokkasten, online poker en sportweddenschappen in Duitsland moet beheren. In tegenstelling tot pure databasecontroles zoals bij CRUKS in Nederland, fungeert de safe-server als een lokale interface die alle spelrelevante gegevens registreert en te allen tijde elektronische controle door de toezichthouder mogelijk maakt. Deze maatregel is een direct gevolg van het Glücksspielstaatsvertrag 2021, dat tot doel heeft manipulatie te voorkomen en de integriteit van de uitvoering van kansspelen te waarborgen.

De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder (GGL) gebruikt de gegevens van deze safe-servers om toezicht te houden op de naleving van de wettelijke voorschriften, zoals de stortingslimiet van 1.000 euro. Zonder deze technische koppeling is een vergunning voor het exploiteren van online casinospellen in Duitsland niet mogelijk, omdat het bewijs van gegevensintegriteit en jeugdbescherming anders niet kan worden geleverd. De safe-server vormt daarmee de technische ruggengraat die de Duitse markt onderscheidt van de ongereguleerde zwarte markt.

Gegevensoverdracht naar CRUKS en het uitsluitingsregister

De overdracht van spelersgegevens vindt in beide jurisdicties plaats via centrale registers, maar deze systemen zijn technisch en juridisch geïsoleerd. In Duitsland wordt het uitsluitingsregister (OASIS) bijgehouden, waarin aanbieders uitgesloten spelers moeten registreren om gelijktijdig spelen te voorkomen. Dit register is in het kader van het Glücksspielstaatsvertrag 2021 uitgebreid en omvat nu ook speelhallen en horecagelegenheden. Daarnaast bestaat het limietbestand, dat de aanbiederoverstijgende stortingslimiet van 1.000 euro per maand bewaakt.

In het Nederlandse systeem houdt de Kansspelautoriteit toezicht op CRUKS, het functionele equivalent van het Duitse uitsluitingsregister. Hoewel beide systemen de spelersbescherming dienen, is er geen automatische gegevensoverdracht tussen CRUKS en het Duitse uitsluitingsregister. Een uitsluiting in Nederland leidt niet tot een automatische uitsluiting in Duitsland, omdat de Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder en de Kansspelautoriteit geen gezamenlijke database onderhouden. Aanbieders die op beide markten actief zijn, moeten daarom twee afzonderlijke technische koppelingen onderhouden om aan de respectievelijke nationale voorschriften te voldoen.

Interfaces en API-integratie

De technische koppeling met de uitsluitingssystemen verloopt via gestandaardiseerde API-interfaces die in de safe-servers van de aanbieders zijn geïmplementeerd. Voor virtuele gokkasten en online kansspelen moet de vergelijking met het uitsluitingsregister in realtime plaatsvinden tijdens de identificatie en authenticatie van de speler. Deze integratie garandeert dat minderjarigen of uitgesloten personen geen toegang krijgen tot de spellen, wat een centrale eis is van het Glücksspielstaatsvertrag 2021.

De Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder houdt toezicht op deze interfaces om ervoor te zorgen dat de gegevens correct worden doorgegeven aan het limietbestand en de uitsluitingsregisters. Ter vergelijking: CRUKS integreert de uitsluitingsgegevens rechtstreeks in de platforms van de Nederlandse licentiehouders onder toezicht van de Kansspelautoriteit. De complexiteit van de API-integratie in Duitsland is groter, omdat naast de spelersuitsluiting ook de maandelijkse stortingslimiet technisch moet worden afgedwongen. Deze dubbele beveiliging door safe-servers en centrale bestanden maakt het Duitse systeem technisch veeleisender, maar ook robuuster tegen omzeilingspogingen in vergelijking met pure registeroplossingen.

Over dit artikel - Redactie & verantwoordelijkheid

• Auteur: Sarah Weber Casino-tester & bonusanalist
• Vakinhoudelijk gecontroleerd door: Dr. Markus Hoffmann Senior iGaming Compliance Analist
• Laatste update: 2026-07-01

Dit artikel over "verschil tussen cruks en glücksspielstaatsvertrag" is geschreven door Sarah Weber en vakinhoudelijk gecontroleerd door Dr. Markus Hoffmann. Beiden updaten de inhoud regelmatig met het oog op wijzigingen in de regelgeving, beschikbaarheid van licenties en bonusvoorwaarden. Alle verklaringen over licenties, autoriteiten en wettelijke kaders verwijzen naar openbaar toegankelijke bronnen (GGL (Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder), Glücksspielstaatsvertrag 2021 (GlüStV 2021)).

Over de auteur

8+ jaar casino-reviews, 200+ persoonlijk geteste platforms in de EU en internationaal. Voormalig lid van het eCOGRA Player Advocacy Program (2018-2022). Specialisatie: rondspeelvoorwaarden, uitbetalingsprocessen, beoordeling van klantenservice.

Over de reviewer

12+ jaar in de iGaming-sector, waarvan 5 jaar als compliance-adviseur voor gelicentieerde exploitanten onder het Glücksspielstaatsvertrag 2021. PhD in de economische wiskunde. Onderzoeksgebieden: bonuswiskunde, rondspeelanalyse, systemen voor spelersbescherming (OASIS).

Verantwoord spelen

Kansspelen kunnen verslavend zijn. Als u het gevoel heeft de controle over uw speelgedrag te verliezen, neem dan contact op met de BzgA Spielsuchthilfe, Check-dein-spiel.de of maak gebruik van het centrale uitsluitingsregister (OASIS (centraal spelersuitsluitingssysteem)). Stel persoonlijke stortings- en verlieslimieten in voordat u met echt geld gaat spelen. Pauzes en cooldown-functies van aanbieders zijn geen teken van zwakte – ze zijn een hulpmiddel voor langdurig speelplezier.

Juridische disclaimer

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor redactionele en vergelijkingsdoeleinden. Het vormt geen juridisch advies. De juridische beoordeling van online kansspelen zonder Duitse licentie is een grijs gebied en is onderhevig aan voortdurende aanpassingen door de GGL (Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder). Spelers zijn zelf verantwoordelijk voor het naleven van de lokale regelgeving.